ویزنه دروازه ی بهشت تالش

بر پشت بام شهر

واژه های تالشی

سیف اله چهراش
ویزنه دروازه ی بهشت تالش بر پشت بام شهر

واژه های تالشی

نام  تالشی فصل های سال
بهار =اَوَسُور
تابستان=توستون
پاییز=پُویِزـپوز
زمستان=زِمِستُِون



از :من
اسب :اسب
خر:ها (هـَ)
کره اسب :اسبه کرا
ییلاق:گیه
کت:سنگ به زبان ویزنه ای (سق ) به معنی سنگ
گیه اومایدا:از ییلاق می ایی
داست َ لس:چوب دستی
انگشت :انگشته
خش اوماش:خوش اومدی
خورشید :هشی
هارده: خوردن
مرغ :کاگ
خروس :سوک

دکان یا مغازه :دوکون

بینی:ونی
اوتش:آتش
دریا :دیو
هیزم:ایزم
گوسفند : پَس
سگ:اسبا
خاک :گیلی
خشک:هشک
دست:داست
چشمه :هونی
رودخانه:رو
جویبار؛جویه

یول:_بزرگ
یولا بوبو:پدر بزرگ
گدلی :کوجک
گلدلی مرد:مرد کوچک
گوشی من:اشتان گوشی

ا
بوَ:برادر
کِله: دختر
کَلَه: سر
کلُه: کلاه
بژی یعنی زنده باد
چمه خوسه زون: یعنی زبان خوب من
اُسن: آهن
ول:گُل
اسوندور یعنی درخت آهنی ....همان انجیلی
از بَپِ بشوم تالش - من باید برم تالش
هردونن: بچه ها
صدا: هَژِنْ
خشیم:دوست دارم
لوآ:روسری
شلو:شلوا
شی:پیراهن
سف:سیب
دکچون:بچسبان
گلابی میشه اومبی
گلابی کوچک:خج
خوابیدن _ خته
بلند شدن _ اشته

جارو:گزی
پختن: پَتِ
رانش زمین: لی li
گل خشک: کولوخ
چوپان: گلان

آمدن ؛ اومه ome
رفتن ؛ شه
خوب: چاک
زیبا: خاس
زشت: هیچ
زشت :زرفون هم میشه
این: اْمْ
تاقچه: لِمبَ
چَمی سو: روشنایی چشم
جز جملات عاطفی هم هست .
دانستن ؛ زونسته zonste
کج: ایوری ivari
لوله های بزرگ: گنگ.gng
پرت کردن: ویداشته
تاب دادن: تاو اده tav ada
لباس محلی زنان تالش: پاجمه،شْیْشَلُ
کت پشمی: شاله شکه
کت شال.چوخا
شاله گورَوِه برای جوراب مردانه
گیوه برای زنانه


آشنایی با تالشی لهجه و گویش ماسال:
 دویدن؛ تیلّه
(بدو: بتیل-ندو:مَتیل)
پیدا کردن؛تلَفتِه
(پیدا کردم:تلَفتَمَه-پیداکردی؟:تلَفتَرَه)
گم کردن؛ اَوی آکَردِه
(گم کردم:اَوی آکَردَمَه-گم کردی؟:اَوی آکَردَرَه؟)
حرف زدن؛لوئَه کَردِه
(حرف نزن!:لوئَه مَکَه)
 زدن ؛ژَندِه (زده بود:ژَندَشا -نزده:ژَندَش نییَه)
امشب؛ اوشان
امروز؛ اورو
داخل؛ دیلَه
 اومده بود؛ اوما
 کجا؛کا
حضور داری/هستی؛ مَندیر
کجا میری؟؛ کا شی؟
 و معنی یک جمله؛
امروز دسته کلیدمو تو انبار گم کردم: اورو چمه دَسَه اَچَری انباریکو اوی آکَردمَه
ورچوک          خیلی خوب
بوه                برادر
خووه             خواهر
خوله               خاله
اولت               لباس
گوراوه             جوراب
رخشن              مسخره
پیچ                  بخاری
فر                   دور ریختن
وینده صدو      صدا و سیما
وینده مون       دیدار
نشتیمون         جلسه
کینه               دختر
زووا                پسر
چیله نه         بچه کوچک
وش    آتش
ویشه    جنگل
چت      سنگ بزرگ
ویشور    آبشار
بارز        بلند
بند        قله
دو         دار
ریچین    قشنگ
کله         گاو نر
پسی     گوسفند
گو          گاو
پچو       گربه
پرته خال   پرتقال
لیمون         لیمو
کوی        کدو
ویز          گردو


کلماتی تالشی - فارسی به گویش خوشابری
اری / ari: دیر
زو / zo: زود
انشتا / anshta: گرسنه
وش / vash: روشن
سو / so: نور
سو / so: گیاه گلپر
افتاو / aftav: خورشید
مانگ / mang: ماه
لی / li: رانش زمین
روک / rok: کوچک
لال / lal: بزرگ
سست / sst: کم
ووم / vom: ملایم
گره / gra: آذرخش
اسیسته / asiste: تبخیر شدن
تک / tk: نوک
چله / chla: قطره
دول / dol: عمق
کول / kol: برآمدگى
چاله / chala: فرورفتگی
دله / dla: داخل
برون / beron: بیرون
سر / sar: رو
بن / bn: زیر
تف / taf: کنار
چت / cht: صخره
بون / bon: زیرشیروانی
پرد / pard: پل
تی / ti: خار
گوله / gola: کوزه


قابلمه:پاتیله:تمچه
ماهیتابه:خیکاره:تاوه
لگن برا لباس شستن:تشت
لیوان:آخور
بشقاب:نیمچه
سینی:مجمه:زیری
استکان:ایسکام
کاسه:پیاله,قداره


*واژه نامه تالشی*
*هله= hala// هنوز،
*فوزه=foozah//سوت،
*کاوله=kavlah//گروه،
*ددار=dadar// بی فایده،
*چنه=chana'//چقدر،
*استه=astah//استخوان'
*د بله=d-b'laa//دو قلو،
*ورزک=varzak//قورباغه،
*جندک=jandak// هیکل،
*سردن=serd'n//نردبان،
*اوزن=avez''n//هوو،
*پرژن= parzhen// نامادری،
*نلتی=nalati// مار،
*ناره=narah// ناله،،،،،،،
کفش= پا قب// pa.gab""
سیگار= پپروز//paprouz""
هوو= او ز ن// ave z'n'""
یه دفعه ای=بیردن// bir dan""
تشخیص دادن= ایر// ayy'r""
گردویی که مغزش راحت جدا نشود=گد// gg'd..
شخم زدن= شوم ژه-آکشته//shoum zhe..
بز نر= نچه//nacha..
سطل=ودره//ved.rah..
کاسه=قدره-تاسه// gadrah''
دویدن=ویریته//viriteh''
خمیازه= ونجووه// venjouvah.....



تاريخ : شنبه دهم تیر ۱۳۹۶ | 9:13 | نویسنده : سیف اله چهراش |
.: Weblog Themes By Slide Skin:.